قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №188

2015 جىلعى 24 اقپان, استانا قالاسى ازاماتتىق اۋە كەمەلەرiن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى بەكىتۋ تۋرالى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى زاڭىنىڭ 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-59) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ازاماتتىق اۋە كەمەلەرiن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتار بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتىنە (ب.ك. سەيداحمەتوۆ): 1) وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەكىتىلگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇننىڭ ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسى مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىنە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا جاريالانۋىن; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبيكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى وزىمە قالدىرامىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعانىنان كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ج.قاسىمبەك «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.ن.قاسىموۆ ____________ 2015 جىلعى 10 ماۋسىم «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ە.ا.دوساەۆ __________________ 2015 جىلعى 8 شىلدە «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ۆ.س.شكولنيك __________________ 2015 جىلعى 23 ماۋسىم قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى مىندەتىن اتقارۋشىسىنىڭ 2015 جىلعى 24 اقپانداعى №188 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ازاماتتىق اۋە كەمەلەرiن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتار 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى ازاماتتىق اۋە كەمەلەرiن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتار (بۇدان ءارi – تالاپتار) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭiستiگiن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتi تۋرالى» 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىڭ (بۇدان ءارi – زاڭ) 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-59) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەنگەن جانە ازاماتتىق اۋە كەمەلەرiن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ايقىندايدى. 2. جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمى (بۇدان ءارى - ججمقۇ) ءوز قىزمەتىن دەربەس زاڭدى تۇلعا رەتىندە نەمەسە ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ قۇرامىندا جۇزەگە اسىرادى. 3. ججمقۇ مىناداي جۇمىستاردى: 1) اۋەجايدىڭ قويمالارىنا جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن جانە ارنايى سۇيىقتىقتاردى (بۇدان ءارى - ججم) قابىلداۋدى; 2) ججم-ءدى ساقتاۋدى; 3) ججم-ءدى قۇيۋعا دايىنداۋدى جانە بەرۋدى; 4) ججم-ءدى ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىنە قۇيۋدى جۇزەگە اسىرادى. ججمقۇ كورسەتىلگەن جۇمىستاردىڭ بارلىق كەشەنىن دە, ولاردىڭ ءبىر بولىگىن دە جۇزەگە اسىرادى. ججمقۇ كورسەتىلگەن جۇمىستاردىڭ ءبىر بولىگىن جۇزەگە اسىرعان جاعدايدا, ججمقۇ ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى سەرتيفيكاتى (بۇدان ءارى - سەرتيفيكات) بار ۇيىمداردى تارتادى. ججمقۇ كورسەتiلگەن جۇمىستاردىڭ بiر بولiگiن جۇزەگە اسىرعان جاعدايدا, وندا ججمقۇ وسى تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن ۇيىمداردى تارتادى. 4. ججمقۇ-نىڭ قىزمەتى: 1) ججم-ءدى بەرۋ پروتسەسىندە ونىڭ ساپا كورسەتكىشتەرىنىڭ وزگەرگەنىن انىقتاۋ جانە قولدانۋعا دايىنداۋ ماقساتىندا, سونداي-اق اۋە كەمەلەرىنە قۇيۋعا ججم-ءنىڭ جارامدىلىعىن باعالاۋ ماقساتىندا ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءتيىستى كەزەڭدەرىندە ججم-ءنىڭ ساپاسىنا باقىلاۋ جۇرگىزىلۋىن ۇيىمداستىرۋدى; 2) ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە ەڭبەكتى قورعاۋ جانە ءورت قاۋىپسىزدىگى نورمالارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى; 3) اۋەجاي قىزمەتتەرىمەن, پايدالانۋشىلارمەن, اۆياتسيالىق تەحنيكاعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ ۇيىمدارىمەن, سونداي-اق باسقا دا ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى جۇزەگە اسىرۋدى قامتيدى. 5. ساپانىڭ زەرتحانالىق باقىلاۋىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن ججمقۇ ءوز قۇرىلىمىندا ججم زەرتحاناسىن قۇرادى نەمەسە وسى تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن زەرتحانالاردى تارتادى. 6. ەگەر ججم بەرۋگە ارنالعان شارتتار پايدالانۋشىمەن (اۆايكومپانيامەن) دەربەس جاسالعان بولسا, ججمقۇ ماماندارى بەرىلەتىن ججم-ءنىڭ ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق شارتتاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىنىن, زاڭنىڭ 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-45) تارماقشاسىنا سايكەس ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانىمەن بەكىتىلەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمدارىندا اۆياتسيالىق جانار-جاعارماي ماتەريالدارى مەن ارنايى سۇيىقتىقتاردى ساقتاۋ, قۇيۋعا دايىنداۋ جانە ولاردىڭ ساپاسىنا باقىلاۋ جۇرگiزۋ قاعيدالارىمەن قولدانۋعا جىبەرىلگەنىن جانە اۋە كەمەلەرىنىڭ ءتيىستى ۇلگىلەرىن ۇشۋعا پايدالانۋ جانە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى باسشىلىقتىڭ ءتيىستى بولىمدەرىنە ەنگىزىلگەنىن كۋالاندىرادى. 7. ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اۋەايلاق اۋماعىندا نەمەسە ونىڭ ماڭىنداعى اۋماقتاردا: 1) كولىك قۇرالدارىنان اۆياججم-ءدى توگۋگە جانە ىدىستارداعى ونىمدەردى قابىلداۋعا ارنالعان وبەكتىلەردى; 2) قۇيىلعان اۆياججم-ءدى ساقتاۋعا ارنالعان رەزەرۆۋارلىق پاركىن; 3) قويمالىق ءۇي-جايلاردى; 4) توگۋ-قۇيۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋگە ارنالعان سورعى ستانتسياسىن; 5) اۆياججم-ءدى ءسۇزۋ جانە سۋ ءبولۋ پۋنكتتەرىن; 6) قۇيۋ قۇرالدارىنا قۇيۋ پۋنكتتەرىن; 7) قۇبىرجول كوممۋنيكاتسياسىن; 8) اۆتوماتتاندىرىلعان نەمەسە وڭايلاتىلعان ورتالىقتاندىرىلعان قۇيۋ جۇيەلەرىن; 9) قۇيۋ قۇرالدارىن; 10) اۆياججم زەرتحانالارىن; 11) ءورت ءسوندىرۋ وبەكتىلەرىن; 12) مۇناي اۋلاعىشتار مەن باسقا دا كومەكشى تەحنولوگيالىق وبەكتىلەر مەن پۋنكتتەردى قامتيتىن وتىن قۇيۋ كەشەنى ورنالاستىرىلادى. 2. ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمداردىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمىنا قويىلاتىن تالاپتار 8. ججمقۇ قۇرىلىمى مىناداي نەگىزگى مىندەتتەردىڭ شەشىلۋىن: 1) ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن ججم-مەن قامتاماسىز ەتۋدى; 2) وسى تالاپتاردا بەلگiلەنگەن تالاپتار دەڭگەيiندە ججمقۇ-نىڭ قىزمەتiن قولداۋدى; 3) قۇرىلىستارعا, تەحنولوگيالىق جابدىقتارعا جانە تەحنيكالىق قۇرالدارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى; 4) جابدىقتارمەن, قوسالقى بولشەكتەرمەن, شىعىس ماتەريالدارىمەن جيناقتاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 9. ججمقۇ-نىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمى مىناداي باسقارۋ دەڭگەيلەرىنەن تۇرادى: 1) باسشىلىق جاساۋ; 2) وندىرىستىك بولىمشەلەرگە باسشىلىق جاساۋ; 3) وندىرىستىك ۋچاسكەلەرگە, اۋىسىمدارعا, بريگادالارعا, توپتارعا باسشىلىق جاساۋ. جۇمىس كولەمى شاعىن ججمقۇ-دا باسقارۋدىڭ كەيبىر دەڭگەيلەرى بىرىكتىرىلۋى مۇمكىن. 10. ججمقۇ-نىڭ باسشى پەرسونالى: 1) ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋدى ۇيىمداستىرۋدى; 2) ججم ساپاسىن باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 11. ججسقۇ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنىڭ بارلىعى ءۇشىن ەرەجەلەردى ججمقۇ ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى. كورسەتىلگەن ەرەجەلەردە جيىنتىعىندا تۇتاستاي العاندا ججمقۇ ىسكە اسىراتىن فۋنكتسيالاردىڭ تولىق كەشەنىن قامتيتىن ءاربىر بولىمشەنىڭ جانە ونىڭ باسشىسىنىڭ فۋنكتسيالارى كورسەتىلەدى. 12. بۇكىل باسشىعا جانە ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق پەرسونالعا ججمقۇ-نىڭ ءبىرىنشى باسشىسى لاۋازىمدىق نۇسقاۋلىقتاردى ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى. 3. جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمنىڭ اقپاراتتىق جانە قۇجاتتامالىق بازاسىنا قويىلاتىن تالاپتار 13. ججمقۇ-نىڭ ءوز قۇزىرىندا: 1) زاڭ; 2) ججمقۇ قىزمەتىن رەتتەيتىن اكتىلەردى; 3) ءوز قىزمەتىندە پايدالاناتىن ججم-ءنىڭ ستاندارتتارى مەن تەحنيكالىق شارتتارىن; 4) جالپى جانە وكىمدىك سيپاتتاعى قۇجاتتاردى, لاۋازىمدىق جانە تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلىقتاردى (كارتالار), تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ رەگلامەنتىن; 5) جۇمىس تەحنولوگياسىن; 6) جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باسشىلىقتى قامتيتىن قۇجاتتاما جيىنتىعىنىڭ بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 14. ججمقۇ ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن ججم-مەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جابدىقتاردىڭ بارلىق تۇرلەرىنە قۇجاتتامانىڭ مازمۇنى مەن جۇرگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 15.ججمقۇ: 1) ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن ججم-مەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇرگىزىلەتىن جۇمىستاردى; 2) كەلىپ تۇسەتىن, ساقتالاتىن جانە قۇيۋعا بەرىلەتىن ججم-ءنىڭ, مولشەرى مەن ساپاسىن; 3) تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ ناقتى دانالارىنىڭ جۇمىس iستەۋiن جانە تەحنيكالىق جاي-كۇيiن, جابدىققا ارنالعان قوندىرعىلاردى جانە ودان جيناقتاۋشى جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ الىپ تاستالۋىن, جۇرگiزiلگەن جوندەۋلەردi, كەزەڭدiك تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ مەن بiر رەتتiك تەكسەرiپ قاراۋدى ەسەپكە الۋدى جۇزەگە اسىرادى. ەسەپكە الۋ نىساندارى زاڭنىڭ 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-45) تارماقشاسىنا سايكەس ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانىمەن بەكىتىلەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمدارىندا اۆياتسيالىق جانار-جاعارماي ماتەريالدارى مەن ارنايى سۇيىقتىقتاردى ساقتاۋ, قۇيۋعا دايىنداۋ جانە ولاردىڭ ساپاسىنا باقىلاۋ جۇرگiزۋ قاعيدالارىمەن بەلگiلەنگەن جۋرنالداردا جۇزەگە اسىرىلادى. 16. ججمقۇ ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن ججم-مەن قامتاماسىز ەتۋ پروتسەسىن رەتتەيتىن جۇمىس تەحنولوگياسىن (بۇدان ءارى - جۇمىس تەحنولوگياسى) ازىرلەيدى جانە ونى ججمقۇ باسشىسى بەكىتەدى. 17. جۇمىس تەحنولوگياسى وزىنە مىناداي بولىمدەردى: 1) جالپى ەرەجەلەردى; 2) تەحنولوگيالىق پروتسەستەردىڭ ورىندالۋىن ۇيىمداستىرۋدى قامتيدى. 18. تەحنولوگيالىق پروتسەستەردىڭ ورىندالۋىن ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى: 1) ججم-ءدى قابىلداۋ ءتارتىبىن; 2) ججم-ءدى ساقتاۋ ءتارتىبىن; 3) ججم-ءدى ايداۋ ءتارتىبىن; 4) ججم-ءدى دايىنداۋ جانە ولاردى قۇيۋعا بەرۋ ءتارتىبىن; 5) ازاماتتىق اۋە كەمەسىنە ججم-ءدى قۇيۋ ءتارتىبىن; 6) ساپانى باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبىن; 7) پەرسونالعا قويىلاتىن تالاپتاردى قامتيدى. 19. ساپانى باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋ مىناداي جۇمىستاردى: 1) ججم-ءنىڭ سىناماسىن ىرىكتەۋدى; 2) ساپانى زەرتحانالىق باقىلاۋدى; 3) ساپانى اۋەايلاقتا باقىلاۋدى; 4) جابدىققا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋدى; 5) اۆاريالىق جانە شتاتتان تىس جاعدايدا جۇمىستى ۇيىمداستىرۋدى قامتيدى. 20. جۇمىس تەحنولوگياسى مىناداي ەرەكشەلىكتەر: 1) ججمقۇ ورىندايتىن جۇمىستاردىڭ كولەمى; 2) پايدالانۋشىلار قولداناتىن ججم-ءنىڭ مولشەرى مەن تۇرلەرى; 3) ججمقۇ ولارعا قۇيۋ ءۇشىن ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن اۋە كەمەلەرىنىڭ سانى مەن تۇرلەرى; 4) ججمقۇ پايدالاناتىن تەحنولوگيالىق جابدىق پەن تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ سانى, قۇرامى مەن جاي-كۇيىن ەسكەرىلە وتىرىپ ازىرلەنەدى. 21. جۇمىس تەحنولوگياسىنىڭ ءاربىر بولىمىندە كوزدەلگەن مىندەتتەرگە سايكەس ججمقۇ ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن ججم-مەن قامتاماسىز ەتۋ پروتسەسىن ناقتىلايتىن تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلىقتاردى (كارتالاردى) (بۇدان ءارى - تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلىقتار (كارتالار) ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى. تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلىقتاردا (كارتالاردا) ورىندالاتىن جۇمىستاردىڭ كولەمى مەن دايەكتىلىگى, پەرسونالدىڭ بىلىكتىلىگى مەن سانى, قاۋىپسىز جۇمىس ادىستەمەلەرى, تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ, تەحنيكالىق قۇرالدار مەن اسپاپتاردىڭ تىزبەسى, سونداي-اق قاجەت بولعان كەزدە ججم-ءنىڭ ساقتالۋ دارەجەسى مەن قولدانۋعا دايىندىق دەڭگەيىن ايقىندايتىن ارالىق نورماتيۆتەر ايقىندالادى. 22. ججمقۇ پايدالاناتىن تەحنولوگيالىق جابدىق پەن تەحنيكالىق قۇرالدارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ رەگلامەنتىن (بۇدان ءارى - رەگلامەنت) ججمقۇ ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى. رەگلامەنت جابدىقتىڭ ناقتى ۇلگىسىن پايدالانۋ جونىندەگى دايىنداۋشىلاردىڭ پاسپورتتارى مەن نۇسقاۋلىقتارى نەگىزىندە ازىرلەنەدى. 23. ججمقۇ جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باسشىلىقتا كورىنىس تاباتىن ساپا جۇيەسىن ەنگىزەدى. جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باسشىلىقتى ججمقۇ-نىڭ ءبىرىنشى باسشىسى بەكىتەدى. 4. جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمنىڭ تەحنيكالىق جاراقتالۋىنا قويىلاتىن تالاپتار 24. ورىندالاتىن جۇمىستارعا قاراي ججمقۇ-دا جارامدى تەحنولوگيالىق جابدىق, ججم-ءدى قابىلداۋدى, ساقتاۋدى, ايداۋدى, تازارتۋدى, ونىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى جانە قۇيۋعا دايىنداۋ مەن بەرۋدى, اۋە كەمەلەرىنىڭ جۇيەلەرىنە قۇيۋ مەن ودان توگۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قۇرالدار مەن وبەكتىلەر, سونداي-اق عيماراتتار, قۇرىلىستار, ءۇي-جايلار مەن ينجەنەرلىك جۇيەلەر كەشەنى بولادى. كورسەتىلگەن وبەكتىلەر قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىندە ججمقۇ-نىڭ تۇراقتى پايدالانۋىندا بولادى. 25. ججمقۇ رەزەرۆۋارلارىنىڭ سانى مەن كولەمى كەمىندە كۇنتىزبەلىك ون كۇن مەرزىمگە ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىنە ماي قۇيۋدى جانە ججمقۇ-نىڭ كۇندەلىكتى مۇقتاجدىقتارىن قامتاماسىز ەتەدى. 26. جاڭا جانە جاڭعىرتىلعان تەحنولوگيالىق جابدىق, ججمقۇ پايدالانۋعا بەرەتىن قۇرالدار مەن وبەكتىلەرگە سايكەستىك سەرتيفيكاتى بولۋى قاجەت. 27. ججمقۇ تەحنولوگيالىق جابدىققا, قۇرالدار مەن وبەكتىلەرگە قىزمەت كورسەتۋدىڭ كەزەڭدى نىساندارىن, سونداي-اق ججم-ءدى ءاربىر قابىلداۋ, قۇرالدارىن تولتىرۋ الدىندا, ءاربىر اۋىسىمنىڭ باسىندا ججمقۇ-نىڭ جۇمىس تەحنولوگياسىندا بەلگىلەنگەن پارامەترلەر بويىنشا ولارعا قىزمەت كورسەتۋدى جۇزەگە اسىرادى. 28. تەحنولوگيالىق جابدىققا, قۇرالدار مەن وبەكتىلەرگە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ناتيجەلەرى ءتيىستى جۋرنالداردا, اكتىلەردە, سىيىمدىلىقتاردى تازارتۋ كەستەلەرىندە تىركەلەدى. 5. ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنا قويىلاتىن تالاپتار 29. ججمقۇ ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە مىناداي تالاپتارعا ساي كەلەتىن: 1) ءاربىر ۇلگىدەگى ازاماتتىق اۋە كەمەسىن قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن جانە ۇشۋعا پايدالانۋ جونىندەگى قۇجاتتارىنا ەنگىزىلگەن; 2) دايىنداۋشىنىڭ (بەرۋشىنىڭ) ساپا پاسپورتتارى (سەرتيفيكاتتارى) بار; 3) سايكەستىك سەرتيفيكاتتارى بار (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس سەرتيفيكاتتاۋعا جاتاتىن ججم ءۇشىن) ججم-ءدى پايدالانادى. 30. ءاربىر ۇلگىدەگى ازاماتتىق اۋە كەمەسىن قولدانۋعا رۇقسات ەتىلمەگەن جانە ۇشۋعا پايدالانۋ جونىندەگى قۇجاتتارىنا ەنگىزىلمەگەن ججم-ءدى پايدالانۋ اۋە كەمەلەرىن جاساۋشىلارمەن جانە كونسترۋكتورلارىمەن كەلىسىم بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. 6. جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن قابىلداۋعا, ساقتاۋعا, قۇيۋعا دايىنداۋ مەن بەرۋگە, جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن قۇيۋعا قويىلاتىن تالاپتار 31. ججم كەلىپ تۇسكەنگە دەيىن ججمقۇ قابىلداۋعا ارنالعان قۇبىرجولدار مەن رەزەرۆۋارلاردا ججم-ءدى قابىلداۋدى, ساپاسىن جانە قالدىقتارىنىڭ تازالىعىن باعالاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ, قۇرالدار مەن وبەكتىلەردىڭ جاي-كۇيى مەن جارامدىلىعىن باعالاۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنىن, سونداي-اق كەلىپ تۇسەتىن ججم-ءنىڭ قويمانىڭ رەزەرۆۋارلارىنداعى كونديتسيالانبايتىن ججم-مەن ارالاسۋ مۇمكىندىگىن بولدىرماۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرادى. 32. كۇبىرجول ارقىلى كەلىپ تۇسكەن ججم-ءنىڭ ارالاسۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن تەمىرجول نەمەسە اۆتوموبيل, تسيستەرنالارىندا ججمقۇ ججم-ءنىڭ ءاربىر ءتۇرىن توگۋ ءۇشىن جەكە قۇبىرلار, قۇبىرجول كوممۋنيكاتسيالارىن, سورعىلار, رەزەرۆۋارلار ءبولۋدى قامتاماسىز ەتەدى. زاۋىتتىق ورامادا كەلىپ تۇسەتىن ججم ءۇشىن ججم-ءنىڭ ءار ءتۇرى (ماركالارى) ءۇشىن بولەك ساقتاۋ ورىندارى بولىنەدى. 33. ججمقۇ قويماعا ججم-ءدى قابىلداۋ كەزىندە قۇيۋعا دايىنداۋ جانە بەرۋ پروتسەسىندە پايدالانۋشىمەن شارتتا (كەلىسىمدە) كەلىسىلمەگەن ججم ءتۇرىنىڭ (ماركاسىنىڭ) ءتۇسۋ مۇمكىندىگىن بولدىرماۋعا باعىتتالعان وپەراتسيالاردى جۇرگىزەدى. كورسەتىلگەن وپەراتسيالار ىلەسپە قۇجاتتاماعا (ساپا پاسپورتى مەن سايكەستىك سەرتيفيكاتىنا) باعالاۋ جۇرگىزۋ, سىنامالار الۋ جانە تالداۋ جۇرگىزۋ جولىمەن ءتۇر-ءتۇرى, سانى جانە ساپاسى بويىنشا ججم لەگىن سايكەستەندىرۋدى قامتيدى. 34. ججم-ءنىڭ كەلىپ تۇسكەن لەگىنىڭ ساپاسىن جانە ونى قۇيۋعا بەرۋگە دايىنداۋ پروتسەسىنە تارتۋ مۇمكىندىگىن راستاۋ ججم-ءنىڭ لەگى ججم قويماسىنىڭ رەزەرۆۋارلارىنا قابىلدانعاننان كەيىن, سونداي-اق ججم-ءنىڭ باسقا لەگىن ءاربىر تولتىرعاننان كەيىن قابىلداۋ ماقساتىنداعى باقىلاۋ جۇرگىزۋ جولىمەن جۇرگىزىلەدى. 35. كەلىپ تۇسكەن ججم جاسالعان شارتتارعا (كەلىسىمشارتتارعا) سايكەس پايدالانۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى مەرزىم ىشىندە جانە كولەمدە رەزەرۆۋارلار مەن ىدىس قوياتىن قويمالاردا ساقتالادى. ججم-ءدى ساقتاۋ كەزىندە جەڭىل فراكتسيالاردىڭ بۋلانۋى, لاستانۋى نەمەسە ججم-ءنىڭ باسقا تۇرلەرىمەن (ماركالارىمەن) ارالاسۋى, زاۋىت ىدىسىنىڭ گەرمەتيكالىعىنىڭ بۇزىلۋى ەسەبىنەن ولاردىڭ ساپاسىنىڭ وزگەرۋ مۇمكىندىگى بولمايدى. 36. ججم-ءدى ساقتاۋ كەزىندە: 1) جەكە قۇبىرجول كوممۋنيكاتسياسىمەن اينالدىرا وراي وتىرىپ, ججم-ءنىڭ ءاربىر تۇرىنە رەزەرۆۋارلاردىڭ جەكەلەگەن توپتارىن ءبولۋ; 2) كونديتسيالانباعان ججم بار رەزەرۆۋارلاردى قۇبىرجولداردىڭ جالپى جۇيەسىنەن ءبولىپ الۋ; 3) تەحنولوگيالىق جابدىقتارعا, قۇرالدار مەن وبەكتىلەرگە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى تۇراقتى جۇرگىزۋ; 4) ججم-ءنىڭ تۇرلەرىن (ماركالارىن) گەرتەتيكالىق ىدىستا جانە ونىڭ جاي-كۇيىن تۇراقتى قاراي وتىرىپ, بولەك ساقتاۋ; 5) كەپىلدىكتى ساقتاۋ مەرزىمىنىڭ ساقتالۋى; 6) رەزەرۆۋارلاردان بوس سۋلار مەن لاستاردى جويۋ; 7) ججم-ءنىڭ تازالىق دەڭگەيىن باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. ساقتاۋ كەزىندە ججم ساپاسىنىڭ ساقتالۋى قويمادا باقىلاۋ كولەمىندە ونىڭ ساپاسىن تۇراقتى باقىلاۋمەن راستالادى. قويمادا باقىلاۋدىڭ قاناعاتتانارلىق ناتيجەلەرى كەزىندە ججم ساقتاۋعا نەمەسە قويماعا بەرىلۋگە جاتادى. 37. ججم-ءدى قۇيۋعا بەرۋگە دايىنداۋ مىنالاردى: 1) تۇندىرۋدى, مەحانيكالىق قوسپالاردان جانە سۋدان تازارتۋدى; 2) قاجەت بولعان كەزدە ججم-گە سۋعا قارسى كريستالداندىرۋ سۇيىقتىعىن قوسۋدى; 3) قويماارالىق جانە قويمىشىلىك ايداۋدى; 4) ساپانى اۋەايلاقتا باقىلاۋدى قامتيدى. 38. دايىنداۋشىنىڭ زاقىمدانباعان وراماسىنداعى ججم قۇيۋعا دايىنداۋ جونىندەگى ارنايى الدىن الا وپەراتسيالاردى قاجەت ەتپەيدى. ساقتاۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن, ستاندارتتاردا نەمەسە تەحنيكالىق شارتتاردا بەلگىلەنگەن ساقتاۋ شارتتارى ورىندالعان كەزدە گەرمەتيكالىعىن ساقتاعان ىدىستاعى ججم ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىن قۇيۋعا بەرىلەدى. 39. ججم رەزەرۆۋارلارعا تۇسكەننەن كەيiن ساقتاۋ زاڭنىڭ 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-45) تارماقشاسىنا سايكەس ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانىمەن بەكىتىلەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمدارىندا اۆياتسيالىق جانار-جاعارماي ماتەريالدارى مەن ارنايى سۇيىقتىقتاردى ساقتاۋ, قۇيۋعا دايىنداۋ جانە ولاردىڭ ساپاسىنا باقىلاۋ جۇرگiزۋ قاعيدالارىنا سايكەس بەلگىلەنەتىن مەرزىم ىشىندە, ونىڭ تۇندىرىلۋى قامتاماسىز ەتىلەدى. تۇندىرۋدىڭ تالاپ ەتىلەتىن ۋاقىتى بىتكەنگە جانە تازالىق دەڭگەيىن تەكسەرۋدىڭ قاناعاتتانارلىق ناتيجەلەرى الىنعانعا دەيىن ججم رەزەرۆۋاردان بەرىلۋگە جاتپايدى. ججم-ءدى قۇيۋعا بەرۋ پروتسەسىندە ججمقۇ ججم-ءنىڭ ساپاسىن اۋەايلاقتا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 40. اۋە كەمەلەرىنە ججم-ءدى قۇيۋ قۇيۋ قۇرامىنان جۇزەگە اسىرىلادى. اۋە كەمەلەرىنە ججم زەرتحاناسى نەمەسە ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىنە قۇيىلاتىن ججم-ءنىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن ۇيىم بەرگەن ساپا پاسپورتى بار ججم-ءدى قۇيۋ باقىلاۋ تالوندارى بار قۇيۋ قۇرالدارىنان جۇرگىزىلەدى 7. جانار-جاعارماي ماتەريالدارى زەرتحاناسىنا قويىلاتىن تالاپتار 41. ججم-ءنىڭ زەرتحاناسى جۇمىستاردىڭ مىناداي تۇرلەرىن ورىندايدى: 1) ججم-ءدى بەرۋ جانە قولدانۋعا دايىنداۋ پروتسەسىندە ساپا كورسەتكىشتەرى ماندەرىنىڭ وزگەرگەنىن انىقتاۋ ماقساتىندا, سونداي-اق ججم-ءنىڭ اۋە كەمەلەرىنە قۇيۋعا جارامدىلىعىن باعالاۋ ماقساتىندا ججم-ءنىڭ, سۋعا قارسى كريستالداناتىن, گيدراۆليكالىق, مۇز قاتۋعا قارسى سۇيىقتىقتاردىڭ ساپاسىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋ; 2) ودان ءارى پايدالانۋ مۇمكىندىگىن باعالاۋ ماقساتىندا اۆياتسيالىق جۇيەلەردە جۇمىس ىستەگەن ججم-ءنىڭ ساپاسىنا تالداۋ جۇرگىزۋ; 3) ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىمەن بولعان اۆياتسيالىق وقيعالاردى جانە ينتسيدەنتتەردى تەكسەرۋگە بايلانىستى ىرىكتەپ الىنعان ججم-ءنىڭ ساپاسىنا تالداۋ جۇرگىزۋ. ججم زەرتحاناسى كورسەتiلگەن جۇمىستاردىڭ بارلىق كەشەنiن دە جانە ونىڭ بiر بولiگiن دە ورىندايدى. ججم زەرتحاناسى كورسەتiلگەن جۇمىستاردىڭ بiر بولiگiن جۇزەگە اسىرعان جاعدايدا, ججمقۇ وسى تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن زەرتحاناسى بار ۇيىمداردى تارتادى. 42. ججم زەرتحاناسىن ججم ساپاسىنا باقىلاۋ مەن تالداۋ جۇرگىزۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جانە ججمقۇ باسشىسىنا باعىناتىن باسشى باسقارادى. 43. ججم زەرتحاناسى ججم زەرتحاناسىندا ججم-ءنىڭ ساپاسىنا باقىلاۋ مەن تالداۋدى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ەڭبەكتى قورعاۋ جانە ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارى مەن نورمالارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 44. ججمقۇ مىنالاردى ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى: 1) ججم زەرتحاناسى تۋرالى ەرەجە; 2) ججم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باسشىلىق; 3) سىنامالاردى ىرىكتەپ الۋ تەحنولوگياسى; 4) ججم زەرتحاناسىنىڭ باسشىسى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ لاۋازىمدىق نۇسقاۋلىقتارى; 5) سىنامالاردى ىرىكتەپ الۋ مەن تالداۋ ناتيجەلەرىن تىركەۋگە ارنالعان باقىلاۋ قۇجاتتاماسى. 45. ججم زەرتحاناسىندا مىناداي قۇجاتتار ەسكەرىلەدى جانە ساقتالادى: 1) ججم دايىنداۋشىلار (جەتكىزۋشىلەر) ساپاسىنىڭ پاسپورتتارى سەرتيفيكاتتارى); 2) ججم دايىنداۋشىلارىنىڭ (بەرۋشىلەرىنىڭ) سايكەستىك سەرتيفيكاتتارى; 3) ججم زەرتحاناسى بەرەتىن ساپا پاسپورتى; 4) ججم زەرتحاناسى بەرەتىن ساپا كورسەتكىشتەرىن تالداۋ; 5) سىنامالاردى ىرىكتەۋ اكتىلەرى; 6) ججم ساپاسىنا تەكسەرۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالدارى. 46. ججم ساپاسىنا باقىلاۋ مەن تالداۋ جۇرگىزۋ ناتيجەلەرى ججم زەرتحاناسى بەرەتىن ساپا پاسپورتتارىندا جانە ساپا كورسەتكىشتەرىنىڭ تالداۋلارىندا جانە ججم-ءنىڭ ساپاسىن تەكسەرۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالدارىندا كورسەتىلەدى. 47. ججم زەرتحاناسى جەكە تۇرعان عيماراتتا نەمەسە ججمقۇ-نىڭ وندىرىستىك عيماراتىمەن قورشالعان عيماراتتا ورنالاستىرىلادى. 48. ججم زەرتحاناسى: 1) قۇيىلۋ-سورىلۋ جەلدەتكىشىمەن, ىشكى سۋ قۇبىرى جۇيەلەرىمەن جانە كارىزبەن, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جانە بايلانىس قۇرالدارىمەن; 2) حيميالىق تالداۋلاردى ورىنداۋ جانە سىناقتاردىڭ دۇرىس ناتيجەلەرىن الۋ ءۇشىن قاجەتتى شىعىس ماتەريالدارىمەن جانە زاتتارمەن; 3) سىناق ادىستەرىنە ارنالعان ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق شارتتاردىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن جانە تالاپ ەتىلەتىن مەترولوگيالىق سيپاتتامالاردى قامتاماسىز ەتەتىن مالىمدەلگەن قىزمەت سالاسىندا جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن ولشەۋ قۇرالدارىمەن جانە سىناق جابدىقتارىمەن جاراقتاندىرىلادى. ججم-ءنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ مەن تالداۋدى اككرەديتتەلگەن ورگان سىناق جابدىقتارىمەن جۇرگىزەدى. 49. ججم زەرتحاناسىنىڭ شتات سانى ۇشۋدىڭ اۋىسىمدىلىعىن, قولدانىستاعى كەستەسىن جانە جۇمىستاردىڭ كولەمىن ەسكەرە وتىرىپ, جۇمىستاردىڭ قاجەتتى كولەمىن ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 50. ججم زەرتحاناسى ججم-ءنىڭ ساپاسىن باقىلاۋدىڭ مىناداي تۇرلەرىن جۇزەگە اسىرادى: 1) كەلەتىن كولىك قۇرالدارىن, ججم-ءنىڭ مولشەرىن جانە ىلەسپە قۇجاتتامانى تەكسەرۋ جولىمەن ججم لەگىن قوي­ما­عا قابىلداۋ كەزىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن كىرىس باقىلاۋى. ججم ءۇشىن تازالىق دەڭگەيىن تەكسەرۋ جۇزەگە اسىرىلادى; 2) كونديتسيالانباعان ججم-ءدى قۇيۋعا بەرۋگە دايىنداۋ پروتسەسىنە تارتۋ مۇمكىندىگىن بولدىرماۋ ماقساتىندا رەزەرۆۋارلارداعى ججم-ءنىڭ ماركاسى مەن ساپاسىن تەكسەرۋ ءۇشىن ججم ءۇشىن جۇرگىزىلەتىن قابىلداۋ ماقساتىنداعى باقىلاۋ. قابىلداۋ ماقساتىنداعى باقىلاۋ ججم-ءدى رەزەرۆۋارلارعا قابىلداۋ جانە رەزەرۆۋارعا ججم-ءنىڭ باسقا لەگىن ءاربىر قۇيۋ اياقتالعاننان كەيىن جۇرگىزىلەدى; 3) ساقتالاتىن ججم ساپاسى پارامەترلەرىنىڭ وزگەرۋ دەڭگەيىن ايقىنداۋ جانە ججم-ءدى ودان ءارى ساقتاۋ نەمەسە قولدانۋ مۇمكىندىگىن راستاۋ ءۇشىن جۇرگىزىلەتىن قويمالىق باقىلاۋ; 4) ججم-ءدى اۋە كەمەلەرىنە بەرۋ مەن قۇيۋعا دايىنداۋ كەزىندە جۇرگىزىلەتىن اۋەايلاقتاعى باقىلاۋ. اۋەايلاقتاعى باقىلاۋ كەزىندە ججم تازالىعىنىڭ تالاپ ەتىلەتىن دەڭگەيىن جانە ججم زەرتحاناسى بەرگەن ساپا پاسپورتىن باعالاۋ جولىمەن قۇيۋعا بەرىلەتىن ججم ماركاسىنىڭ ساپاسى راستالادى. اۋەايلاقتاعى باقىلاۋدىڭ قاناعاتتانارلىق ناتيجەسى كەزىندە قۇيۋ قۇرالىنا باقىلاۋ تالونى رەسىمدەلەدى. 51. قۇيۋعا ججم بەرۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن ءاربىر رەزەرۆۋارعا كىرىس جانە قابىلداۋ ماقساتىنداعى باقىلاۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرى كەزىندە ججم زەرتحاناسى ججم-ءنىڭ بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس كەلەتىنىن جانە ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىنە قۇيۋعا بەرۋگە جارامدىلىعىن كۋالاندىراتىن ساپا پاسپورتىن رەسىمدەيدى. 52. ساپا پاسپورتىن رەسىمدەۋ ءۇشىن: 1) ججم-ءدى اۆياتسيالىق تەحنيكادا قولدانۋعا رۇقسات بەرۋ; 2) ىلەسپە قۇجاتتامانىڭ (سىنامالاردى الۋ اكتىلەرى, دايىنداۋشى زاۋىتتىڭ ساپا پاسپورتتارى, سايكەستىك سەرتيفيكاتتارى) بولۋى; 3) ججم-ءنىڭ سىنامالارىن سىناۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرى; 4) سىنامالاردى ىرىكتەپ الۋ جانە تالداۋ جۇرگىزۋ بارىسىندا ججم-گە ءتان ەمەس قوسپالاردىڭ جانە ءتان ەمەس سيپاتىنىڭ بولماۋى نەگىز بولىپ تابىلادى. ساپا پاسپورتىنا تالداۋدى ورىندايتىن زەرتحاناشى تەحنيك قول قويادى, ججم زەرتحاناسىنىڭ باسشىسى بەكىتەدى جانە ول ججمقۇ مورىمەن بەكىتىلەدى. 8. جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتەتىن قىزمەتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپتار 53. ججمقۇ ججمقۇ ورىندايتىن جۇمىستاردىڭ كولەمىن ەسكەرە وتىرىپ, ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىنىڭ ناقتى تۇرلەرىنىڭ ۇشۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى جۇمىستارعا اتتەستاتتالعان جانە جىبەرىلگەن بىلىكتى قىزمەتكەرلەردەن تۇرادى. 54. ججمقۇ ۇشۋ قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتۋگە تiكەلەي بايلانىستى مىناداي قىزمەتكەرلەردi اتتەستاتتاۋدى قامتاماسىز ەتەدi: 1) ازاماتتىق اۋە كەمەلەرىنە ججم-ءدى قۇيۋعا قابىلداۋدى, ساقتاۋدى, دايىنداۋدى ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتى ادامدار (ججمقۇ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, جەتەكشى ينجەنەر نەمەسە كورسەتىلگەن لاۋازىمدى اتقاراتىن ادام); 2) ماي قۇيۋ بريگاداسىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتى ادامدار (ماي قۇيۋ بريگاداسىنىڭ باسشىسى, اۋىسىمنىڭ باسشىسى نەمەسە كورسەتىلگەن لاۋازىمدى اتقاراتىن ادام); 3) اۆيوتىندى سۇزەتىن تەحنولوگيالىق جابدىقتى پايدالانۋ, سۋعا قارسى كريستالداندىرۋ سۇيىقتىعىن مولشەرلەۋ جانە قۇيۋ قۇرالدارىنا ججم-ءدى بەرۋگە جاۋاپتى ادامدار; 4) ججم زەرتحاناسىنىڭ ماماندارى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 11 تامىزداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №11856 بولىپ ەنگىزىلدى.